2026 Ticaret Bakanlığı Reklam Kuralları: Yapay Zekâ, Influencer ve Sosyal Medya Rehberi

2026 Ticaret Bakanligi Reklam Kurallari

İçerik Haritası

Son güncelleme: Ticaret Bakanlığı, dijital reklamcılıkta yaşanan gelişmeler doğrultusunda Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler yaptı. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeler, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.Yeni kurallar; yapay zekâ ile oluşturulan reklam karakterlerinden influencer iş birliklerine, indirimli satışlardan hedefli reklamlara, çevresel iddialardan müşteri yorumlarına kadar birçok alanı kapsıyor. Bu nedenle işletmelerin, reklam ajanslarının, içerik üreticilerinin, sosyal medya yöneticilerinin ve e-ticaret sitelerinin mevcut içeriklerini gözden geçirmesi gerekiyor.

Yeni Reklam Kuralları Ne Zaman Yürürlüğe Giriyor?

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ndeki değişiklikler, 1 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemelerin yürürlük tarihi ise 1 Ağustos 2026 olarak belirlendi.

Dolayısıyla işletmelerin, içerik üreticilerinin ve reklam ajanslarının 1 Ağustos 2026 tarihinden önce aşağıdaki alanlarda gerekli düzenlemeleri tamamlaması gerekir:

  • Yapay zekâ karakterlerinin kullanıldığı reklam videoları,
  • Influencer ve içerik üreticisi iş birlikleri,
  • Affiliate veya satış ortaklığı içerikleri,
  • İndirimli satış ve kampanya reklamları,
  • Hedefli reklam ayarları,
  • Çevresel beyanlar ve sürdürülebilirlik ifadeleri,
  • İnternet sitesinde yayımlanan müşteri değerlendirmeleri,
  • Eski fakat hâlen erişilebilir durumda olan reklam içerikleri.

2026 Reklam Düzenlemeleri Kimleri Kapsıyor?

Yönetmelik yalnızca büyük markaları veya profesyonel reklam ajanslarını kapsamıyor. Tüketicilere yönelik ticari reklam ve uygulamalarda bulunan gerçek ve tüzel kişiler düzenlemelerden etkilenebilir.

Başlıca sorumlular şunlardır:

  • Ürün veya hizmetini tanıtan işletmeler,
  • E-ticaret siteleri ve pazaryerleri,
  • Sosyal medya etkileyicileri ve içerik üreticileri,
  • Affiliate bağlantısı kullanan yayıncılar,
  • Reklam ajansları ve sosyal medya yöneticileri,
  • Reklamların yayımlandığı mecra kuruluşları,
  • Yapay zekâ ile reklam videosu veya görseli hazırlayan markalar,
  • Şikâyet, yorum ve değerlendirme platformları,
  • Ürün karşılaştırma ve inceleme siteleri.

Bir işletmenin yalnızca Instagram, TikTok, YouTube veya kendi internet sitesi üzerinden reklam yapması, reklam mevzuatından muaf olduğu anlamına gelmez.

Değişmeyen Temel Reklam Kuralları Nelerdir?

2026 değişikliklerinin yanında, reklamların tabi olduğu temel ilkeler geçerliliğini koruyor. Buna göre reklamların:

  • Doğru ve dürüst olması,
  • Tüketiciyi yanıltmaması,
  • Ortalama tüketicinin algısını bozacak bilgi veya görüntüler içermemesi,
  • İspatlanabilir iddialara dayanması,
  • Önemli koşulları gizlememesi,
  • Örtülü reklam niteliği taşımaması,
  • Tüketicinin bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar etmemesi,
  • Çocuklar, yaşlılar ve diğer hassas tüketici gruplarına karşı ilave özen göstermesi gerekir.

Reklamın alt kısmına küçük bir açıklama eklemek, reklamın ana mesajında verilen yanıltıcı bir vaadi her zaman ortadan kaldırmaz. Ana vaat ile önemli şartlar arasında açık bir çelişki bulunmamalıdır.

Reklam iddiasını kim ispatlamak zorundadır?

Bir reklamda kullanılan nesnel iddiaların doğruluğunu ispatlama sorumluluğu genel olarak reklam verene aittir. “Türkiye’nin en hızlısı”, “dört kat daha etkili”, “yüzde 100 başarı”, “en uygun fiyat” veya “bilimsel olarak kanıtlanmıştır” gibi ifadelerin reklam yayımlandığı anda geçerli ve güvenilir belgelerle desteklenebilmesi gerekir.

Influencer Reklamlarında Ne Yazılmalı?

1 Ağustos 2026 itibarıyla sosyal medya etkileyicilerinin bir reklam verenden herhangi bir menfaat elde ettiği paylaşımlarda, içeriğin reklam olduğunun açıkça anlaşılması gerekecek.

Menfaat yalnızca doğrudan para ödemesi değildir. Aşağıdaki durumlar da ticari ilişki sayılabilir:

  • Ücret ödenmesi,
  • Ücretsiz ürün gönderilmesi,
  • Ücretsiz hizmet sunulması,
  • İndirimli ürün veya hizmet sağlanması,
  • Ücretsiz seyahat veya konaklama sağlanması,
  • Bir etkinliğe ücretsiz davet edilme,
  • Satış başına komisyon alınması,
  • Affiliate bağlantısı kullanılması,
  • Kupon kodu üzerinden gelir elde edilmesi,
  • Başka bir ticari avantaj sağlanması.

Hangi ifadeler kullanılmalı?

Yeni düzenlemeye göre paylaşımda “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden birinin kullanılması gerekir. Reklam veren markanın kimliği de anlaşılabilir olmalıdır.

En güvenli örnekler:

REKLAM | Marka Adı

TANITIM | Marka Adı

REKLAM
Bu içerik Marka Adı ile yapılan ücretli iş birliği kapsamında hazırlanmıştır.

TANITIM
Bu içerikte tanıtılan ürün Marka Adı tarafından ücretsiz olarak sağlanmıştır.

Yalnızca #işbirliği, #collab, #sp, #partner veya benzeri belirsiz etiketlere güvenilmemelidir. Yeni düzenlemede doğrudan “Reklam” veya “Tanıtım” ifadeleri öne çıkarılmaktadır.

Reklam ibaresi nerede bulunmalı?

Reklam bildiriminin:

  • Kullanıcının ekranı kaydırmasına gerek kalmadan görülebilmesi,
  • Arka planla yeterli kontrast oluşturması,
  • Kolaylıkla okunabilmesi,
  • Diğer etiket ve açıklamaların arasında kaybolmaması,
  • Platform arayüzü veya butonlar tarafından kapatılmaması,
  • “Devamını gör” alanının altında kalmaması gerekir.

Instagram hikâyelerinde birbirinden bağımsız izlenebilen her hikâye karesinde reklam bildiriminin bulunması, en düşük riskli uygulamadır.

Yalnızca sesli bir yayında ise reklam veya tanıtım bilgisi yayının başlangıcında sesli olarak belirtilmelidir.

Markanın kendi hesabında “Reklam” yazması zorunlu mu?

Bir markanın kendi resmî hesabında kendi ürününü tanıtması durumunda, içeriğin ticari niteliği çoğunlukla açıkça anlaşılır. Influencer iş birliğine ilişkin özel bildirim hükmü her marka paylaşımına otomatik olarak uygulanmayabilir.

Ancak kurucu, çalışan, uzman veya marka temsilcisi kendi kişisel hesabından ürün tavsiyesi yapıyorsa ve ticari bağlantı ilk bakışta anlaşılmıyorsa, bu ilişkinin açıklanması daha güvenli olur.

Örnek:

TANITIM
Kurucusu olduğum Marka Adı’nın yeni hizmetini bu videoda anlatıyorum.

Organik müşteri paylaşımı reklam sayılır mı?

Bir müşteri hiçbir ödeme, hediye, indirim veya başka menfaat almadan kendi isteğiyle deneyimini paylaşıyorsa, paylaşım influencer reklamı niteliğinde olmayabilir. Ancak işletmenin paylaşımı yönlendirmesi, metni hazırlaması, karşılığında avantaj sağlaması veya içeriği reklam kampanyasında kullanması durumunda değerlendirme değişebilir.

Yapay Zekâ ile Oluşturulan Reklamlarda Ne Yapılmalı?

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici bölümlerinden biri, reklamlarda yapay zekâ ile oluşturulan dijital karakterlerin kullanımına ilişkindir.

Reklamda yapay zekâ kullanılarak oluşturulan ve gerçek bir insandan ayırt edilemeyecek kadar gerçekçi görünen dijital bir karakter bulunuyorsa, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.

Kullanılabilecek yapay zekâ açıklamaları

Yönetmelik belirli ve değişmez bir cümle zorunluluğu getirmemektedir. Aşağıdaki ifadeler, açık bilgilendirme amacıyla kullanılabilecek örneklerdir:

Bu videodaki dijital sunucu yapay zekâ ile oluşturulmuştur.

Bu reklam içeriğindeki kişi ve bazı görsel unsurlar yapay zekâ ile oluşturulmuştur.

Yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital karakter içermektedir.

Bu reklamda gerçek bir kişiyi temsil etmeyen yapay zekâ karakteri kullanılmıştır.

Sadece Instagram açıklamasında yazmak yeterli mi?

Yönetmelik, bildirimin mutlaka hem videoda hem de gönderi açıklamasında bulunacağına ilişkin sabit bir teknik yöntem belirlemiyor. Temel ölçüt, bilginin açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olmasıdır.

Ancak yalnızca gönderi açıklamasında yapılan bildirim:

  • “Devamını gör” alanının altında kalabilir,
  • Kullanıcı tarafından açılmayabilir,
  • Video başka bir hesapta paylaşılırken kaybolabilir,
  • Reels akışında kullanıcı tarafından hiç görülmeyebilir.

Bu nedenle en güvenli uygulama, bildirimi hem video içerisinde hem de gönderi açıklamasının ilk satırlarında göstermektir.

Önerilen kullanım:

  1. Videonun başlangıcında okunabilir bir yapay zekâ bildirimi gösterin.
  2. Yazıyı arka planla kontrast oluşturacak biçimde yerleştirin.
  3. Yazının okunmasına yetecek süre tanıyın.
  4. Aynı bilgiyi gönderi açıklamasının ilk satırlarında tekrarlayın.
  5. İçerik aynı zamanda influencer reklamıysa reklam bildirimini de ayrıca ekleyin.

Örnek açıklama:

REKLAM | Marka Adı
Bu videodaki dijital sunucu yapay zekâ teknolojisiyle oluşturulmuştur.

Her yapay zekâ kullanımı açıklanmak zorunda mı?

Özel düzenleme, özellikle gerçek insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere odaklanmaktadır. Bu nedenle aşağıdaki işlemler tek başına her durumda özel yapay zekâ bildirimi gerektirmeyebilir:

  • Altyazı hazırlanması,
  • Metin veya senaryo yazımında yapay zekâdan yararlanılması,
  • Renk düzenlemesi,
  • Gürültü temizleme,
  • Basit arka plan düzenlemesi,
  • Belirgin şekilde çizgi film veya animasyon olan bir karakter,
  • İnsan olduğu izlenimini vermeyen soyut görseller.

Bununla birlikte yapay zekâ kullanımı tüketicinin ürün, hizmet, kişi, sonuç veya deneyim hakkındaki algısını önemli ölçüde değiştiriyorsa, genel yanıltıcı reklam hükümleri yine uygulanabilir.

Gerçek kişinin yapay zekâ kopyası kullanılabilir mi?

Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojisiyle oluşturulan dijital kopyasının, bir ürünü veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar yasaklanmaktadır.

Örneğin aşağıdaki uygulamalar yüksek risk taşır:

  • Bir doktorun yapay zekâ kopyasını ürün tavsiye ediyormuş gibi göstermek,
  • Bir ünlünün dijital kopyasını ürünü kullanmış gibi konuşturmak,
  • Gerçek müşterinin söylemediği sözleri yapay zekâ ile söyletmek,
  • Bir uzmanın sesini klonlayarak sahte tavsiye oluşturmak,
  • Gerçek bir kişinin yapmadığı ürün deneyimini yapmış gibi göstermek.

Bu tür kullanımlarda reklam mevzuatının yanı sıra kişilik hakları, telif hakları ve kişisel verilerin korunmasıyla ilgili başka yükümlülükler de gündeme gelebilir.

Daha Önce Paylaşılan Yapay Zekâ İçerikleri Ne Olacak?

Yönetmelikte, 1 Ağustos 2026 tarihinden önce yayımlanmış içerikler için açık ve özel bir muafiyet hükmü bulunmamaktadır.

İdari yaptırım hükümlerinin geçmişe yürütülmemesi genel bir hukuk ilkesi olmakla birlikte, eski bir reklamın 1 Ağustos 2026 tarihinden sonra da profil, internet sitesi, reklam kütüphanesi veya kampanya içerisinde erişilebilir tutulması, reklamın yayımlanmaya devam ettiği şeklinde değerlendirilebilir.

Önemli: Eski sosyal medya gönderilerinin durumu hakkında, bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla Ticaret Bakanlığı tarafından ayrıca yayımlanmış ayrıntılı bir geçiş kılavuzu bulunmamaktadır. Bu nedenle aşağıdaki öneriler açık bir geçiş hükmü değil, risk azaltmaya yönelik uyum önerileridir.

Eski içerikler için önerilen uygulama

  • Aktif reklam kampanyalarında kullanılan yapay zekâ videolarını öncelikli olarak güncelleyin.
  • Profilde sabitlenen ve yüksek erişim alan videoları gözden geçirin.
  • Gönderi açıklamasının ilk satırına yapay zekâ bildirimi ekleyin.
  • Video içeriği değiştirilemiyorsa önemli videoları düzenleyerek yeniden yayımlamayı değerlendirin.
  • Artık kullanılmayan ve düşük değer taşıyan içerikleri arşivleyin.
  • Yapay zekâ kullanıldığını gösteren üretim dosyalarını ve proje kayıtlarını saklayın.

Eski videonun açıklamasına eklenebilecek örnek:

Yapay zekâ bildirimi: Bu videodaki dijital sunucu yapay zekâ teknolojisiyle oluşturulmuştur.

Yalnızca sabitlenmiş yorum kullanmak, bilginin herkes tarafından görülmesini garanti etmediğinden daha zayıf bir yöntemdir.

Hedefli Reklamlar ve Çocuklara Yönelik Reklamlar

Hedefli reklamcılık; tüketicinin çevrimiçi davranışları, ilgi alanları, etkileşimleri veya diğer verilerinin analiz edilerek belirli reklamların gösterilmesini ifade eder.

Yeni düzenlemeye göre hedefli reklam uygulamalarında tüketiciye:

  • Reklamın hangi temel kriterler kullanılarak gösterildiği,
  • Bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği,
  • Reklam tercihlerine nasıl erişilebileceği

hakkında doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunulmalıdır.

Meta, Google, TikTok ve benzeri reklam platformları “Bu reklamı neden görüyorum?” gibi araçlar sunsa da reklam verenlerin hedefleme seçeneklerini mevzuata uygun şekilde kullanması gerekir.

Çocuklara profillemeye dayalı reklam yapılamaz

Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır.

Örneğin bir oyuncak, eğitim uygulaması veya çocuk ürünü reklamında çocukların davranışsal verilerine göre özel hedef kitle oluşturulması ciddi uyum riski doğurabilir.

Çocuklara yönelik reklamlarda ayrıca:

  • Ebeveynlerini ürünü almaya ikna etmeleri teşvik edilmemeli,
  • Ürüne sahip olmayan çocuklar dışlanmış gibi gösterilmemeli,
  • Çocuğun deneyimsizliği istismar edilmemeli,
  • Fiyatın çok düşük olduğu algısını oluşturacak yanıltıcı ifadeler kullanılmamalıdır.

İndirimli Satış Reklamlarında Yeni Kurallar

İndirimli satış reklamları, Reklam Kurulunun en sık incelediği alanlardan biridir. 2026 değişikliğiyle indirimden önceki fiyatın belirlenmesinde kullanılan süre değişmektedir.

Son 10 günün en düşük fiyatı esas alınacak

1 Ağustos 2026 itibarıyla bir malın indirimden önceki fiyatı olarak, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecektir.

Örnek:

  • Ürün 1 Ağustos’ta 1.000 TL,
  • 5 Ağustos’ta 900 TL,
  • 8 Ağustos’ta 800 TL,
  • 12 Ağustos’ta kampanyaya girecekse,

üzeri çizili indirim öncesi fiyat olarak 1.000 TL değil, son 10 gün içindeki en düşük fiyat olan 800 TL dikkate alınmalıdır.

Hizmetlerde hangi fiyat esas alınacak?

Hizmetler ile çabuk bozulabilen mallarda, indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat esas alınacaktır.

Hizmet örnekleri:

  • Web tasarım hizmeti,
  • Yabancı dil kursu,
  • Danışmanlık hizmeti,
  • Kuaför veya güzellik hizmeti,
  • Konaklama hizmeti,
  • Abonelik ve yazılım hizmeti.

Farklı satış kanalları ayrı değerlendirilebilir

Bir ürün internet sitesinde, fiziksel mağazada ve pazaryerinde farklı fiyatlardan satılıyorsa, indirimin yapıldığı satış kanalındaki geçmiş fiyat kayıtları dikkate alınmalıdır.

Örneğin pazaryerinde hiç 2.000 TL’den satılmamış bir ürün, yalnızca markanın kendi internet sitesinde 2.000 TL’den satıldığı gerekçesiyle pazaryerinde “2.000 TL yerine 1.200 TL” şeklinde gösterilmemelidir.

Koşullu satış kampanyaları

Yeni düzenlemeyle tüketicinin indirim veya başka bir faydadan yararlanmasını bir koşula bağlayan satışlar da indirimli satış kuralları kapsamında değerlendirilecektir.

Örnekler:

  • Bir alana bir bedava,
  • Üç al iki öde,
  • İkinci ürüne yüzde 50 indirim,
  • 500 TL üzeri alışverişe 100 TL indirim,
  • Kupon koduyla yüzde 20 indirim,
  • Belirli pakete geçene ilk ay ücretsiz.

Kampanyanın koşulları, hangi ürünleri kapsadığı, tarih aralığı ve varsa stok sınırı açıkça belirtilmelidir.

İndirim reklamında bulunması gereken bilgiler

  • İndirimden önceki doğru fiyat,
  • İndirimli satış fiyatı,
  • Kampanyanın başlangıç tarihi,
  • Kampanyanın bitiş tarihi,
  • Stok veya katılım sınırı varsa bu sınır,
  • Kampanyaya dâhil olan ürün veya hizmetler,
  • İndirimden yararlanmak için gerekli şartlar.

Doğru örnek:

Önceki fiyat: 1.000 TL
Kampanyalı fiyat: 750 TL
Kampanya 10–20 Ağustos 2026 tarihleri arasında, seçili ürünlerde ve stoklarla sınırlıdır.

“Yüzde 70’e varan indirim” kullanılabilir mi?

“Yüzde 70’e varan” gibi ifadeler kullanılabilir; ancak “-e varan” ibaresi okunabilir olmalı ve bu oran kampanya kapsamındaki makul sayıda ürün için gerçekten uygulanmalıdır.

Yüzlerce ürün arasından yalnızca bir üründe yüzde 70 indirim uygulanması, tüketicinin kampanyaya ilişkin makul beklentisini karşılamayabilir.

“Ücretsiz” ifadesi ne zaman kullanılamaz?

Tüketicinin ürünü veya hizmeti elde etmek için zorunlu bir ödeme yapması gerekiyorsa, içerik doğrudan “ücretsiz” şeklinde tanıtılmamalıdır.

Örneğin:

12 aylık abonelik satın alanlara ilk ay ücretsiz.

ifadesi, yalnızca “İlk ay ücretsiz” ifadesinden daha açık ve güvenlidir.

“Çevre Dostu” ve “Sürdürülebilir” İfadeleri Nasıl Kullanılmalı?

Tüketicilerin çevresel hassasiyetlerinin pazarlama amacıyla istismar edilmesini önlemek için çevresel beyanlara ilişkin kurallar sıkılaştırılmıştır.

Aşağıdaki gibi genel ifadeler, açıklama ve ispat olmadan kullanılmamalıdır:

  • Çevre dostu,
  • Doğa dostu,
  • Sürdürülebilir,
  • Yeşil ürün,
  • Ekolojik,
  • Karbon nötr,
  • Gezegene zarar vermez,
  • Yüzde 100 geri dönüştürülebilir.

Çevresel iddia nasıl açıklanmalı?

İddianın ürünün veya hizmetin hangi bölümüne ve yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu açıklanmalıdır.

Belirsiz örnek:

Çevre dostu ambalaj.

Daha açık örnek:

Ambalajın dış kutusu, ağırlık bakımından yüzde 80 geri dönüştürülmüş kâğıttan üretilmiştir.

Belirsiz örnek:

Sürdürülebilir kargo.

Daha açık örnek:

Sipariş paketlemesinde plastik dolgu malzemesi kullanılmamaktadır.

Çevresel iddialar nasıl ispatlanmalı?

Reklamda belirtilen sertifika, onay, test veya çevresel faydaların aşağıdaki kaynaklardan alınan belgelerle desteklenmesi gerekebilir:

  • Yetkili kurum ve kuruluşlar,
  • Üniversitelerin ilgili bölümleri,
  • Akredite araştırma ve test kuruluşları,
  • Bağımsız değerlendirme kuruluşları.

Markanın kendi beyanı veya tedarikçiden alınan genel bir pazarlama metni, her durumda yeterli ispat oluşturmayabilir.

Müşteri Yorumları ve Tüketici Değerlendirmeleri

Yeni düzenlemeyle, satın alma sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına sınırlama getirilmektedir.

Bu kapsamda işletmeler:

  • Sahte müşteri yorumu oluşturmamalı,
  • Ücret karşılığı olumlu yorum satın almamalı,
  • Çalışanlarını müşteri gibi yorum yazmaya yönlendirmemeli,
  • Başka platformlardan doğrulanamayan yorumları kopyalamamalı,
  • Olumsuz yorumları sistematik şekilde gizlememeli,
  • Yorumların gerçek müşteriye ait olduğunu doğrulayabilecek kayıtları tutmalıdır.

Instagram mesajı müşteri yorumu olarak kullanılabilir mi?

Müşterinin Instagram veya WhatsApp üzerinden gönderdiği mesajın reklamlarda kullanılması düşünülüyorsa:

  • Kişinin gerçekten müşteri olduğu doğrulanmalı,
  • Paylaşım için gerekli izin alınmalı,
  • Mesajın anlamı değiştirilmemeli,
  • Kişisel bilgiler gizlenmeli,
  • Yorumun sahte bir başarı garantisi oluşturmadığından emin olunmalıdır.

“Gerçek müşteri yorumudur” yazılması, doğrulanamayan veya gerçeğe aykırı bir yorumu hukuka uygun hâle getirmez.

Farklı değerlendirme başlıkları

Ürün, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı alanlarda ayrı puanlar yayımlanıyorsa, değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır ve kolay erişilebilir şekilde yer verilmesi gerekir.

Örneğin yalnızca ürün puanını öne çıkarıp satıcı veya teslimat puanını görünmeyecek bir alanda saklamak yanıltıcı olabilir.

Şikâyet platformlarında cevap süresi

Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara cevap hakkı tanınan süre, 72 saatten 48 saate düşürülmüştür. Süre içinde cevap verilmezse değerlendirme doğrudan yayımlanabilir.

“En İyi”, “İlk”, “Tek” ve “Garanti” İfadeleri Kullanılabilir mi?

Üstünlük, karşılaştırma veya kesin sonuç bildiren ifadeler doğrudan yasak değildir. Ancak bu iddiaların doğru, güncel, nesnel ve ispatlanabilir olması gerekir.

Yüksek riskli ifadeler:

  • Türkiye’de ilk,
  • Dünyada tek,
  • Piyasadaki en iyi,
  • En hızlı,
  • En güvenilir,
  • En ucuz,
  • Rakipsiz,
  • Kesin sonuç,
  • Satış garantisi,
  • Yüzde 100 başarı,
  • Risksiz yatırım,
  • Herkesten daha uygun.

“Türkiye’de ilk” iddiası nasıl kullanılmalı?

İddianın hangi ürün, özellik, tarih ve pazar bakımından ilk olduğu açıkça tanımlanmalıdır.

Riskli:

Türkiye’de bir ilk!

Daha açık:

Şirket kayıtlarımıza göre, hizmete başladığımız tarih itibarıyla Türkiye’de aynı panel üzerinden 50 farklı alan adı seçeneği sunan bio link hizmetimiz.

Bu ifade dahi kullanılmadan önce rakip ve pazar araştırmasının belgelenmesi gerekir. İddianın kapsamı genişledikçe ispat yükü de ağırlaşır.

Performans ve kazanç örnekleri

Bir müşteride elde edilen sonuç, bütün müşterilerin aynı sonucu elde edeceği izlenimini vermemelidir.

Riskli:

Reklam bütçenizi 15 katına çıkarıyoruz.

Daha güvenli:

Geçmiş bir müşteri çalışmamızda yaklaşık 15 ROAS elde edilmiştir. Sonuçlar sektör, ürün, fiyat, bütçe, dönem, hedef kitle ve operasyonel koşullara göre değişebilir.

Vaka çalışmasında mümkünse şu bilgiler bulunmalıdır:

  • Çalışmanın dönemi,
  • Reklam bütçesi,
  • Ölçüm yöntemi,
  • Sonucun hangi müşteriye veya sektöre ait olduğu,
  • Sonucun garanti olmadığı,
  • Verilerin paylaşımı için gerekli izinlerin alındığı.

Küçük yazı ana vaadi düzeltebilir mi?

Hayır. Reklamın ana mesajı “Koşulsuz ücretsiz” diyorsa, alt bölümde çok küçük harflerle “12 aylık sözleşme zorunludur” yazılması tüketicinin yanıltılmasını ortadan kaldırmayabilir.

Doğru yaklaşım, önemli şartı ana vaatle birlikte göstermektir:

12 aylık aboneliklerde ilk ay ücretsiz.

2026 Düzenlemesindeki Diğer Önemli Değişiklikler

Akademik unvanlar yanıltıcı kullanılamaz

Profesör, doktor, doçent, uzman veya benzeri akademik ve mesleki unvanlar, tüketicinin bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar edecek şekilde kullanılamaz.

Bir kişinin unvanının reklam konusu ürün veya hizmetle ilgisiz olması ya da kişiye gerçekte sahip olmadığı bir uzmanlık izlenimi kazandırması yanıltıcı olabilir.

Takviye edici gıda reklamları

Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturulamaz.

Örneğin aşağıdaki ifadeler yüksek risk taşır:

  • Bu ürünle yemek yemenize gerek kalmaz,
  • Günlük beslenmenin yerini tamamen alır,
  • İlaç kullanmadan hastalığı ortadan kaldırır,
  • Kesin tedavi sağlar.

Takviye edici gıdalarla ilgili sağlık beyanları ayrıca özel gıda ve sağlık mevzuatına tabidir.

Yasa dışı şans oyunları

Falcı, medyum, astrolog ve benzeri hizmetlerin reklamlarına ilişkin yasakların yanında yasa dışı bahis, kumar ve yasa dışı şans oyunlarının reklamları da yasak kapsamındadır.

Sağlık, finans ve eğitim reklamları

Sağlık, estetik, gıda takviyesi, finans, yatırım, özel öğretim, çekiliş ve benzeri alanlarda yalnızca genel reklam yönetmeliği değil, ilgili sektörün özel mevzuatı da uygulanır.

Örneğin bir estetik merkezinin reklamı yapay zekâ bildirimine uygun olsa bile, sağlık reklamlarına ilişkin özel yasakları ihlal ediyorsa reklam yine hukuka aykırı olabilir.

2026 Yılında Reklam Kurallarına Uymamanın Cezası Nedir?

Reklam Kurulu, aykırı reklamlar hakkında ihlalin niteliğine göre aşağıdaki yaptırımları birlikte veya ayrı ayrı uygulayabilir:

  • Reklamın durdurulması,
  • Aynı yöntemle düzeltilmesi,
  • İdari para cezası uygulanması,
  • Gerekli görülen hâllerde reklamın üç aya kadar tedbiren durdurulması.

Ticaret Bakanlığının 2026 yılı duyurusuna göre aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalar için uygulanabilecek idari para cezaları, olayın niteliğine ve kullanılan mecraya göre 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında değişebilmektedir.

Ceza belirlenirken aşağıdaki hususlar dikkate alınabilir:

  • Reklamın yayımlandığı mecra,
  • Reklamın erişim alanı,
  • İhlalin ağırlığı,
  • Elde edilen menfaat,
  • Tüketicilerin uğradığı zarar,
  • Reklam verenin kusuru,
  • Reklam verenin ekonomik durumu,
  • İhlalin tekrar edilip edilmediği.

Bu nedenle “Sosyal medya reklamlarına yalnızca sabit ve düşük bir ceza uygulanır” şeklinde bir değerlendirme doğru değildir. Her olay kendi kapsamına göre incelenir.

İşletmeler ve İçerik Üreticileri İçin Örnek Senaryolar

Senaryo 1: Ücretsiz ürün gönderilen influencer

Bir kozmetik markası içerik üreticisine ücretsiz ürün gönderiyor ve paylaşım yapmasını istiyor.

Önerilen kullanım:

TANITIM | Marka Adı
Bu videoda gösterilen ürünler Marka Adı tarafından ücretsiz olarak gönderilmiştir.

Senaryo 2: Affiliate bağlantısı

İçerik üreticisi, bağlantı üzerinden yapılan her satıştan komisyon kazanıyor.

Önerilen kullanım:

REKLAM
Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden komisyon kazanabilirim.

Senaryo 3: Yapay zekâ sunuculu işletme reklamı

Bir işletme, gerçek insana benzeyen yapay zekâ karakteriyle Reels videosu hazırlıyor.

Video üzerinde:

Bu videodaki dijital sunucu yapay zekâ ile oluşturulmuştur.

Gönderi açıklamasında:

Bu reklam içeriğindeki dijital sunucu ve bazı görsel unsurlar yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuştur.

Senaryo 4: Yapay zekâ ile oluşturulan müşteri yorumu

Bir marka, gerçek bir müşteriye ait olmayan yüz ve ses kullanarak memnuniyet videosu hazırlıyor.

Değerlendirme: İçeriğe “yapay zekâ ile oluşturuldu” yazılması, sahte müşteri deneyimi sorununu ortadan kaldırmaz. Gerçek olmayan müşteri deneyiminin reklamda kullanılması yanıltıcı olabilir.

Senaryo 5: Gerçek doktorun yapay zekâ kopyası

Bir doktorun dijital kopyası, bir ürünü kendisi kullanmış ve tavsiye etmiş gibi gösteriliyor.

Değerlendirme: Yeni düzenleme kapsamında yasak reklam niteliği taşıyabilir. Yapay zekâ bildirimi eklemek tek başına yeterli değildir.

Senaryo 6: Instagram mağazasında indirim

Bir ürün son 10 gün içinde en düşük 800 TL’den satılmıştır. İşletme ürünü 700 TL’ye düşürmek istiyor.

Doğru gösterim:

800 TL 700 TL

Ürün daha önce 1.200 TL’den satılmış olsa bile, son 10 gün içindeki en düşük fiyat 800 TL ise üzeri çizili fiyat 1.200 TL olarak gösterilmemelidir.

Senaryo 7: Hizmet kampanyası

Bir web tasarım hizmetinin kampanya öncesindeki fiyatı 30.000 TL’dir ve kampanyalı fiyatı 24.000 TL olacaktır.

Önerilen kullanım:

Önceki fiyat: 30.000 TL
Kampanyalı fiyat: 24.000 TL
Kampanya 1–15 Ağustos 2026 tarihleri arasında yapılacak yeni başvurularda geçerlidir. Kapsama alan adı ve yıllık barındırma hizmeti dâhil değildir.

Senaryo 8: Kurucu kendi ürününü anlatıyor

Şirket kurucusu, kişisel hesabında kendi platformunu tavsiye ediyor.

Önerilen kullanım:

TANITIM
Kurucusu olduğum platformun yeni özelliklerini bu videoda anlatıyorum.

Senaryo 9: Yapay zekâ ile yalnızca altyazı hazırlandı

Gerçek bir kişi tarafından çekilen video için yapay zekâ kullanılarak altyazı ve gürültü temizleme işlemi yapılıyor.

Değerlendirme: Gerçek insandan ayırt edilemeyen dijital karakter oluşturulmadığı için özel yapay zekâ karakteri bildirimi her durumda zorunlu olmayabilir. Bununla birlikte video içeriğinde gerçeği değiştiren başka işlemler yapılmamalıdır.

Senaryo 10: “Türkiye’nin en iyi kursu” reklamı

Bir eğitim kurumu, bağımsız ve güncel bir araştırma olmadan “Türkiye’nin en iyi yabancı dil kursu” ifadesini kullanıyor.

Değerlendirme: “En iyi” iddiası nesnel bir üstünlük iddiasıdır ve güvenilir verilerle ispatlanmalıdır. İspatlanamıyorsa kullanılmamalıdır.

Dijital reklam, sosyal medya ve içerik üretimiyle ilgili diğer güncel rehberlere Arif Akkoyu’nun internet sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

Reklam Yayınlamadan Önce Kontrol Listesi

Bir reklamı, sosyal medya paylaşımını veya kampanya duyurusunu yayımlamadan önce aşağıdaki soruları kontrol edin:

  1. İçeriğin ticari reklam olduğu ilk bakışta anlaşılıyor mu?
  2. Influencer bir menfaat elde ediyorsa “Reklam” veya “Tanıtım” ibaresi bulunuyor mu?
  3. Reklam veren marka açıkça belirtilmiş mi?
  4. Reklam bildirimi ekran kaydırılmadan görülebiliyor mu?
  5. Gerçekçi yapay zekâ karakteri kullanıldıysa bu durum açıkça yazıyor mu?
  6. Gerçek bir kişinin dijital kopyası sahte tavsiye için kullanılıyor mu?
  7. “İlk”, “tek”, “en iyi”, “garanti” veya “yüzde 100” gibi iddiaların belgesi var mı?
  8. İndirimden önceki fiyat doğru dönem ve doğru satış kanalı üzerinden hesaplandı mı?
  9. Kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihi yazıyor mu?
  10. Stok veya katılım sınırı belirtilmiş mi?
  11. Önemli koşullar küçük yazıyla veya bağlantının arkasında saklanıyor mu?
  12. Müşteri yorumlarının gerçekliği doğrulanabiliyor mu?
  13. Çevresel iddiaların kapsamı ve dayanağı açıklanmış mı?
  14. Çocuklara kişisel veriye dayalı profilleme ile reklam gösteriliyor mu?
  15. Sağlık, finans, eğitim veya gıda gibi özel düzenlemeye tabi bir sektör söz konusu mu?
  16. Reklamda kullanılan belgeler ve geçmiş fiyat kayıtları saklanıyor mu?

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zekâ ile hazırlanan her içerikte açıklama yazılması zorunlu mu?

Özel düzenleme, gerçek insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ karakterlerine odaklanmaktadır. Yalnızca metin, altyazı, basit düzenleme veya renk düzeltme amacıyla yapay zekâ kullanılması aynı kapsamda olmayabilir. Ancak yapay zekâ tüketicinin algısını önemli ölçüde değiştiriyorsa genel yanıltıcı reklam kuralları uygulanabilir.

Yapay zekâ açıklamasını sadece Instagram gönderi açıklamasına yazmak yeterli mi?

Yönetmelikte her platform için sabit bir yerleşim yöntemi belirtilmemiştir. Ancak bildirimin açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olması gerekir. Gönderi açıklaması görünmeyebileceği için bildirimin video içerisinde ve açıklamanın ilk satırlarında birlikte kullanılması daha güvenlidir.

Yapay zekâ bildirimi videonun tamamında kalmak zorunda mı?

Yönetmelik, bildirimin video boyunca kesintisiz gösterilmesini açıkça zorunlu kılmamaktadır. Yazının kolay okunabilecek konumda ve yeterli süreyle gösterilmesi gerekir. Videonun başlangıcında gösterilmesi, izleyicinin içeriğin niteliğini baştan anlamasını sağlar.

Eski yapay zekâ videolarını silmek gerekir mi?

Bütün eski içeriklerin silinmesini açıkça zorunlu kılan özel bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak 1 Ağustos 2026’dan sonra erişilebilir olmaya devam eden reklamların güncel yayın olarak değerlendirilme riski vardır. Aktif kampanyalar, sabitlenen gönderiler ve yüksek erişimli içerikler öncelikli olarak güncellenmelidir.

Sadece #işbirliği etiketi kullanmak yeterli mi?

Yeni düzenlemede doğrudan “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinin kullanılması öngörülmektedir. Bu nedenle yalnızca #işbirliği gibi bir etikete güvenilmemelidir.

Ücretsiz ürün gönderilmesi reklam sayılır mı?

Evet. Ücretsiz veya indirimli ürün ve hizmet sağlanması, paylaşım karşılığında elde edilen bir menfaat olarak değerlendirilebilir. İçeriğin reklam veya tanıtım olduğu açıkça belirtilmelidir.

Affiliate bağlantılarında reklam bildirimi gerekir mi?

Bağlantı üzerinden satış veya kayıt gerçekleştiğinde komisyon kazanılıyorsa ticari menfaat bulunmaktadır. Bu nedenle reklam ilişkisinin ve komisyon ihtimalinin açıkça belirtilmesi gerekir.

Markanın kendi Instagram paylaşımında reklam yazması gerekir mi?

Markanın resmî hesabında kendi ürününü tanıtması durumunda ticari nitelik genellikle açıktır. Ancak içerik kişisel, editoryal veya bağımsız tavsiye görünümündeyse ticari ilişkinin ayrıca açıklanması gerekebilir.

İndirimden önceki fiyat nasıl hesaplanacak?

1 Ağustos 2026 itibarıyla mallarda indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacaktır. Hizmetler ve çabuk bozulabilen mallarda ise indirimli fiyattan hemen önceki fiyat dikkate alınacaktır.

“Türkiye’de ilk” veya “dünyada tek” yazmak yasak mı?

Bu ifadeler otomatik olarak yasak değildir; ancak reklam yayımlandığı anda nesnel, güncel ve güvenilir belgelerle ispatlanabilmelidir. İddianın kapsamı açıkça tanımlanmalıdır.

Reklam kurallarına uymamanın cezası ne kadar?

2026 yılında aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara ilişkin idari para cezaları olayın niteliğine ve mecraya göre 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında değişebilir. Reklamın durdurulması ve düzeltilmesi gibi ek yaptırımlar da uygulanabilir.

Resmî Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki resmî kaynaklardan yararlanılmıştır:

Önemli Hukuki Bilgilendirme

Bu yazı, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Reklamın sektörü, yayımlandığı mecra, hedef kitlesi, kullanılan iddialar ve kampanya koşulları hukuki değerlendirmeyi değiştirebilir. Sağlık, finans, yatırım, gıda, takviye edici gıda, kozmetik, eğitim, çekiliş ve çocuklara yönelik reklamlar için ilgili özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Mevzuat ve Reklam Kurulu kararları zaman içinde güncellenebileceğinden, reklam yayımlanmadan önce güncel resmî kaynakların yeniden kontrol edilmesi önerilir.